| ERMENİSTAN-YUNANİSTAN-İRAN ÜÇLÜSÜ TÜRKİYE’NİN
PETROL ÇIKARLARINI BALTALAMA PEŞİNDE
Bazı ülkeler, Türkiye’nin sadece
güvenliğini ve toprak bütünlüğünü değil, ekonomik geleceği ve çıkarlarını da
baltalamayı kendilerine şiar edinmişlerdir. Bu ülkelerin başında, Yunanistan ve
Suriye’nin yanısıra, İran ve Ermenistan gelmektedir.
Geleneksel, şoven Türk düşmanlığı güden Ermenistan’a yakınlaşma çabasında
olan İran, bu ülkeyle ilişkilerini geliştirerek, hem bölgede nüfuz sahibi olmaya,
hem de Hazar Denizi petrol boru hattının Türkiye üzerinden geçmesi projesini
baltalayıp, bu hattın Ermenistan-İran üzerinden geçmesini sağlamaya sinsi sinsi
çabalamaktadır.
Bu arada, Ermeni-İran ikilisinin, bu amaç doğrultusunda Türkmenistan gibi, Türki
Cumhuriyetleri de, Türkiye’den kopararak, kendi yanlarına çekme gayreti içinde
oldukları da gözlemlenmektedir. Bu gibi Türk kökenli devletleri de yanlarına alarak,
amaçlarına daha kolay varacaklarını ummaktadırlar.
Bu doğrultuda, Ermenistan ve İran arasındaki resmi ziyaretler ve petrol, enerji,
ulaşım, sosyal güvenlik, ticaret, bankacılık gibi alanlarda imzalanan işbirliği
protokolleri son zamanlarda yoğunluk kazanmıştır.
Ermenistan ve İran’ın, Türkiye’ye aldıkları yıkıcı cepheye, özellikle
Türkmenleri yanlarına çekme uğraşı göze batmaktadır.
Basın haberlerinde, bu gerçekler ibretle izlenebilecek niteliktedir. Bu konuda
birkaç haberi aşağıda sıralayalım:
İran Başbakan Yardımcısı İsfahani, Erivan’ı 18 Temmuz’daki ziyaretinde,
İran, Ermenistan ve Türkmenistan’la olduğu kadar, İran, Ermenistan ve Yunanistan
arasında üçlü bir işbirliğini yürekten desteklediklerini söyledi.
Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Boris Şihmuradov
başkanlığındaki bir heyetin Erivan’a, 15 Nisan’da yaptığı bir ziyarette,
Büyük İpek Yolu’nun yeniden canlandırılması olanakları görüşüldü.
Toplantıda, İran-Ermenistan-Türkmenistan kavşağında birleşen, Doğu ve Batı
uygarlıklarının ticari ve kültürel ilişkileriyle ilgili tarihi olaylardan söz
edildi. Toplantıda, İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Velayeti de hazır bulundu. Ajanslar, toplantı sonunda, turizm,
bankacılık ve enerji de dahil, birçok konuda anlaşmalar yapılmasının beklendiğini
bildirdiler.
10 Eylül’de, Ermeni Dışişleri Bakanı Vahan Papazyan, iki günlük bir çalışma
ziyareti için Ermenistan’a gelen İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mahmud
Vayezi’yle görüştü. İki taraf, Ermeni-İran ilişkilerinin yanısıra,
Ermeni-Türkmenistan-İran arasındaki üçlü işbirliğini de görüştüler. Taraflar
ayrıca, inşası planlanan petrol boru hattı ve Ermeni-İran yüksek voltajli elektrik hattı konularının
yanısıra, karşılıklı yatırımlar ve ticari ve ekonomik işbirliğinin
geliştirilmesi görüşüldü.
Ermenistan, Türkmenistan ve İran Dışişleri Bakanları 2-4 Temmuz’da
Aşkabad’da biraraya geldiler. Toplantı sonunda yapılan ortak açıklamada, ticaret,
ulaşım, bankacılık ve enerji sahalarında bir dizi dokümanın imzalandığı
bildirildi. Taraflar arasında işbirliğini geliştirme olanaklarını araştırmak için
ortak bir komisyon kuruldu. Ermeni-Türkmen ikili işbirliğini ilgilendiren konuların yanısıra, Kafkaslar, Orta Asya
ve Yakın Doğu’daki politik sorunlar da Ermeni ve Türkmen Devlet Başkanlarınca
görüşüldü.
Türk düşmanları, Türkiye’yi her yönden zayıflatıp parçalamak planları
çerçevesinde Türk kökenli devletleri kendi emellerine alet etme çabası içine
girmiş bulunuyorlar.
Kaynak: İnaf Ermeni Dosyası (15.9.1998)
mb-bilgi@dumlupinar.edu.tr |